
Bağımsızlık Yolu Parti Meclisi Üyesi ve Girne Milletvekili Adayı Mustafa Erk, BRT’de Pembe Paşaoğluları’nın sunduğu Seçim Özel programında tarım ve hayvancılık politikalarını değerlendirdi. Ülkede planlı bir tarım ve hayvancılık politikası bulunmadığını belirten Erk, üretim alanlarının yapılaşmaya açılmasını, kooperatiflerin zayıflatılmasını ve teşviklerin dağılımını eleştirdi. Küçük üreticilerin desteklenmesi, üretim alanlarının korunması ve kamusal denetimin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Tarım Alanları İmara Açılıyor, Üreticiler Yerinden Ediliyor
27 yıllık veteriner hekim olduğunu belirten Erk, tarım ve hayvancılık politikalarının başka geliri bulunmayan, yıl boyunca çalışan profesyonel üreticiler esas alınarak oluşturulması gerektiğini söyledi.
Tarım ve hayvancılık bölgelerinin imara açılması nedeniyle üreticilerin yatırım yaptıkları alanlardan uzaklaştırıldığını belirten Erk, Gönyeli Ağıllar Bölgesi’nin bugün Batı Kenti içerisinde kaldığını hatırlattı. Hayvancıların taşınmasının gündeme geldiğini ancak yatırımların nasıl ve hangi kaynakla taşınacağının belirsiz olduğunu ifade etti.
İnşaat sektörünün kısa vadeli ekonomik getirileri uğruna tarımsal üretimin geleceğinin tehlikeye atıldığını belirten Erk, “İnsanların karnı nasıl doyar, tarım ve hayvancılığı kim yapar?” diye sordu.
Kooperatifler Bilinçli Politikalarla Zayıflatıldı
Kooperatiflerin geçmiş hükümetlerin politikaları sonucunda zayıflatıldığını savunan Erk, Binboğa Yem’de gereksiz istihdam ve zamanında alım yapılamaması nedeniyle üretimin aksadığını, maliyetlerin yükseldiğini ve likidite sıkıntısı yaşandığını belirtti.
Ayko, Zeyko, çuval fabrikaları ve diğer kooperatiflerin gerilemesine dikkat çeken Erk, kooperatiflerin gerçek sahipleri olan üreticilere devredilmesi gerektiğini söyledi.
Kooperatiflerin sağlık, eğitim, enerji ve tarımsal girdilerde özel sermayeye karşı toplumsal denge oluşturduğunu belirten Erk, Koopgaz ve kooperatif yem kuruluşlarının fiyatlar üzerindeki özel sermaye etkisini sınırladığını vurguladı.
Koopgaz’ın rekabet edebilmesi için 10 bin boş tüpe ihtiyaç duyduğunu açıklayan Erk, hükümet partilerini kooperatifçiliğe verdiklerini söyledikleri desteği somutlaştırmaya çağırdı. Dikmen’deki kooperatifin ise 2013 yılından beri kayyum yönetiminde olduğunu hatırlattı.
Hayvancılık Teşviklerinin Yüzde 80’i 15 Kişiye Gidiyor
Hayvancılık teşviklerinin yaklaşık yüzde 80’inin 15 kişiye aktarıldığını söyleyen Erk, mevcut destek sisteminin küçük üreticileri ve aile işletmelerini göz ardı ettiğini belirtti.
Teşviklerin yalnızca hayvan sayısına göre değil, işletme sayısı ve üreticilerin ihtiyaçları dikkate alınarak düzenlenmesi gerektiğini vurgulayan Erk, büyük işletmeler açısından sınırlı önem taşıyan desteklerin küçük üreticiler için hayati olduğunu ifade etti.
Milyonlarca Dolarlık Hayvan Kaybı Koruyucu Hekimlikle Önlenebilir
Üretimin artırılması için öncelikle mevcut hayvan varlığının korunması gerektiğini belirten Erk, ülkede oğlak ve dana ölümleri nedeniyle milyonlarca dolarlık kayıp yaşandığını söyledi.
Koruyucu veteriner hekimlik hizmetlerinin güçlendirilmesini isteyen Erk, hayvancılıkta biyolojik üretim sürelerinin göz ardı edilemeyeceğini belirtti. Koyunun beş, ineğin dokuz ayda doğurduğunu hatırlatarak et fiyatlarının kısa sürede düşürülmesi beklentisinin gerçekçi olmadığını ifade etti.
Gıda Güvenliği Siyasi Atamalara Bırakılamaz
Şap hastalığı süreci ve Veteriner Dairesi’nin yönetimini değerlendiren Erk, laboratuvar, karantina, mezbaha denetimleri ve bulaşıcı hastalıklarla mücadelede liyakat ve teknik uzmanlığın esas alınması gerektiğini söyledi.
Gıda güvenliğinde tutarlı denetim politikaları uygulanmasını isteyen Erk, güneyden gelen kaçak etin imha edilmesini eleştirdi. Tüketilebilir gıdaların ihtiyaç sahiplerine veya hayvan barınaklarına ulaştırılabileceğini belirten Erk, zehirli kalıntı tespit edilen ithal ürünlerin menşeine iade edilmesi uygulamasının da sorgulanması gerektiğini ifade etti.
Teşvik Politikası Para Dağıtmak Değil, Üretimi Geliştirmek Olmalı
Tarımsal teşviklerin üretim hedeflerine göre planlanması gerektiğini vurgulayan Erk, Hollanda örneğinden hareketle mekanizasyon, teknoloji ve tarıma dayalı sanayinin birlikte geliştirilmesini savundu.
Zeytin hasadında makineleşmenin maliyetleri azaltabileceğini ancak üreticilerin uygun kredilere erişemediğini belirten Erk, Kalkınma Bankası’ndan finansman sağlayamayan üreticilerin ortaklık kurarak veya yurt dışından ikinci el makine getirerek çözüm aradığını söyledi.
Yanlış teşviklerin üretimi geriletebileceğini belirten Erk, desteklerin küçük üretici ve aile işletmelerini güçlendirecek şekilde düzenlenmesi gerektiğini kaydetti.
Harnup Ağacı Sayısı 487 Binden 140 Bine Düştü
Ürün çeşitliliğinin artırılması ve tarımsal üretimle hafif sanayinin birlikte geliştirilmesi gerektiğini belirten Erk, harnup üretimindeki gerilemeye dikkat çekti.
Harnup ağacı sayısının 487 binden 140 bine, üretimin ise 1975 yılındaki 13 bin 122 ton seviyesinden 2 bin 803 tona gerilediğini açıklayan Erk, geleneksel tarımsal ürünlerin yeniden geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Önemli ihraç ürünlerinden enginarın daha geniş alanlarda yetiştirilmesini ve ihracatının artırılmasını isteyen Erk, kontrollü endüstriyel kenevir üretiminin de teşvik edilmesi gerektiğini belirtti. Kenevirin sağlık, kozmetik, kâğıt ve hafif sanayide değerlendirilebileceğini ifade etti.