Emekçinin partisi Bağımsızlık Yolu Genel Sekreter Yardımcısı Münür Rahvancıoğlu, eski Ombudsperson Emine Dizdarlı’nın karma oy sisteminin kaldırılmasına ilişkin açıklamasını değerlendirdi.
Hükümet tarafından komiteden geçirilen tasarının yasalaşması halinde Anayasa’ya aykırı bir uygulamanın ortaya çıkacağını belirten Rahvancıoğlu, Bağımsızlık Yolu’nun söz konusu düzenlemeyi ilk gündeme geldiği 2021 yılından bu yana eleştirdiğini ifade etti.
Rahvancıoğlu, bu konuda Meclis’e yazılı görüş sunduklarını, çok sayıda basın açıklaması yaptıklarını ve ilgili komite toplantılarına katılarak görüşlerini ortaya koyduklarını belirterek, kamuoyunun da zaman içerisinde konunun özüne ilişkin değerlendirmeleri görmeye başlamasının memnuniyet verici olduğunu söyledi.
Ancak Dizdarlı’nın açıklamasında Anayasa’ya aykırılık değerlendirmesine katılmakla birlikte, meselenin yalnızca bağımsız adayların seçilme hakkı üzerinden ele alınmasının eksik olduğunu ifade eden Rahvancıoğlu, asıl eşitsizliğin seçmenlerin oyları arasında yaratıldığına dikkat çekti.
Bağımsız Adayların Aday Olması Engellenmiyor
Dizdarlı’nın “Karma oyun kalkması neticesinde bağımsız adayların aday olma hakları ellerinden alınmış olacaktır” değerlendirmesine değinen Rahvancıoğlu, yapılmak istenen değişiklikte bağımsız adayların aday olmasını doğrudan engelleyen herhangi bir unsur bulunmadığını belirtti.
Rahvancıoğlu, burada asıl anlatılmak istenenin bağımsız adayların fiilen seçilemeyecek hale gelmesi nedeniyle adaylıklarının anlamsızlaşması olduğunu ifade ederek, bağımsız adayların mevcut sistemde de fiilen seçilemediğini kaydetti.
Esas Eşitsizlik Seçmenlerin Oyları Arasında Yaratılıyor
Yapılmak istenen değişiklikle esas eşitsizliğin seçmenlerin oyları arasında ortaya çıkacağını belirten Rahvancıoğlu, mevcut sistemde partiye mühür vuran bir seçmenin oyunun o partinin 50 adayına ve partiye gittiğini, karma oy kullanan seçmenin ise 50 oyunu partiler ve adaylar arasında dağıtabildiğini hatırlattı.
Rahvancıoğlu, “mühür” ve “karma oy” kullanan seçmenlerin oylarının bu sistem içerisinde eşit değerde olduğunu ifade ederek, yeni düzenlemeyle partiye mühür vuran seçmenin oyunun 50, bağımsız adaya mühür vuran seçmenin oyunun ise 1 sayılacağının altını çizdi.
Bu durumun seçmenlerin oyları arasında 50’ye 1 oranında bir eşitsizlik yaratacağını belirten Rahvancıoğlu, söz konusu eşitsizliğin giderilmesinin iki yolu olduğunu söyledi. Rahvancıoğlu, ya karma oyun kaldırılmaması ya da bağımsız adaya oy veren seçmen ile partiye oy veren seçmenin oyunu eşit kılacak yeni bir hesaplama sisteminin oluşturulması gerektiğini ifade etti.
Mesele Artık Seçme Hakkıyla da İlgilidir
Rahvancıoğlu, geçmişte karma oy sisteminin varlığı nedeniyle bağımsız adayların seçilemediğini, yeni düzenlemeyle ise karma oy kaldırıldığı halde bağımsız adayların yine seçilemeyeceğini ve bunun yanında seçmenlerin oyları arasında 50’ye 1 oranında eşitsizlik yaratılacağını belirtti.
Rahvancıoğlu, “Mesele artık sadece seçilme hakkı ile değil, seçme hakkı ile ilgili bir meseledir” dedi.
Kapalı Kapılar Ardındaki Argümanlar Halkın Önünde de Söylenmeli
CTP dahil tüm siyasi partilerin söz konusu eşitsizliği savunduğunu söyleyen Rahvancıoğlu, komite toplantılarında partiler ile bağımsız adayların eşit olamayacağı yönünde görüşler dile getirildiğini ancak bu görüşlerin kamuoyu önünde açıkça ifade edilmediğini söyledi.
Rahvancıoğlu, “birçok yasal düzenlemeye tabi ve 50 adayla yola çıkan partiler ile kendinden menkul bağımsız adayların eşit olamayacağı” yönündeki argümanın halkın önünde de dile getirilmesi gerektiğini belirterek, tartışmanın sağlıklı bir zeminde yürütülmesi çağrısında bulundu.
Rahvancıoğlu, Dizdarlı’nın açıklamasını, Bağımsızlık Yolu’nun beş yıldır savunduğu Anayasal ilkeler açısından memnuniyetle karşıladığını ifade etti. Parti ile bağımsız adayın eşit olup olamayacağı yönündeki tartışmaya da yanıt veren Rahvancıoğlu, “Tabii ki ikisi eşit olamaz! Tek mühürünü bir bağımsıza vuran bir seçmen için, o bağımsız aday herhangi bir partinin 50 adayının toplamından daha değerlidir!” dedi.
Partiler Araç, Demokrasi Amaçtır
Parti siyasetini savunan bir kişi olarak bu yaklaşımının yadırganabileceğini belirten Rahvancıoğlu, kendisinin partileri araç, demokrasiyi ise amaç olarak gördüğünü söyledi.
Rahvancıoğlu, yapılmak istenen değişikliğin yalnızca UBP içerisindeki hesaplaşmaların bir aracı olmadığını işaret ederek, “Bağımsızlık Yolu dışındaki tüm partilerin seçmenin oyunu değersizleştirmek için kurdukları ortak bir komplodur” ifadelerini kullandı.
Emine Dizdarlı’nın açıklamasını bu tartışmayı yeniden gündeme getirmek açısından önemli bulduğunu belirten Rahvancıoğlu, Bağımsızlık Yolu’nun beş yıl önce Meclis’e sunduğu görüşün de kamuoyunun değerlendirmesine sunulduğunu kaydetti.